Nederland is sinds 1999 door de Europese Unie officieel vrij verklaard van rundertuberculose. Toch wordt van de ongeveer 2000 gevallen van tuberculose bij mensen een klein percentage veroorzaakt door Mycobacterium bovis, de verwekker van de rundertuberculose (bTB). Door pasteurisatie van de melk en keuring van vlees bij het slachten blijven de gevolgen van rundertuberculose miniem.
Dat een kleine aanleiding al behoorlijke gevolgen kan hebben, bewijst een incident uit 2008. Import van een aantal (waaronder twaalf besmette) kalveren uit Engeland leidde ertoe dat 27 bedrijven werden geblokkeerd en 4000 dieren op bTB moesten worden gecontroleerd. Ook 25 mensen werden onderzocht.
Binnen twee a drie maanden bleken de twaalf besmette kalveren die op zes verschillende bedrijven terecht waren gekomen al bij 32 dieren een positieve tuberculinatie (”zetten” van een Mantoux) te geven en bij 60 dieren een dubieuze uitslag. Op vier contactbedrijven waren er nog eens 13 dieren met een dubieuze uitslag. Vier kalveren die van hetzelfde bedrijf afkomstig waren als de besmette dieren, zijn evenals de 117 runderen die een reactie vertoonden, gedood.
Het Verenigd Koninkrijk kent besmette en vrije bedrijven. Vanzelfsprekend mogen alleen van vrije bedrijven dieren worden geëxporteerd. De besmette kalveren waren afkomstig van een tuberculosevrij bedrijf, dat bij een test toch besmet bleek te zijn geworden. Op dit kaartje is aangegeven om de hoeveel maanden getest moet worden op bTB in de verschillende gebieden in het VK. Het zuidwesten blijkt het belangrijkste verspreidingsgebied.
Wat de belangrijkste factor bij de verspreiding is, is nog altijd onderwerp van discussies, waarbij de gemoederen hoog oplopen. Zowel de veehouders als de overheid gaan ervan uit dat de dassen een grote rol spelen bij het verspreiden. Bedacht moet worden dat alle zoogdieren met bTB kunnen worden besmet en daarna de ziekte kunnen doorgeven. Enkele jaren geleden al is de bestrijding van de das fors ingezet. Ondanks deze inzet is de verspreiding van bTB alleen maar toegenomen.
Vanuit de dassenhoek bestaat veel weerstand tegen deze opvatting en de bestrijding van dassen. Wellicht iets gedateerd is deze bladzijde van de Stichting Dassenwerkgroep Brabant waar de Britse aanpak is beschreven.
In ieder geval besmetten de runderen elkaar bij kontakt.
Alpaca’s en bTB
Vanuit de Europese regelgeving is er geen enkele controle op ziektes zoals bij de landbouwhuisdieren. Alleen bij export dient een verklaring overgelegd te worden dat de alpaca vrij is van bTB. Dit moet worden aangetoond middels tuberculinatie. Het is gebleken dat bij vele alpaca’s die op deze wijze zijn getest, het resultaat vals negatief was! Ook bij runderen komen wel vals negatieve reacties voor.
Een alpaca die met deze niet-deugdelijke methode is getest en wordt ingevoerd vanuit een ander land kan dus een risico inhouden voor alle stalgenoten.
Zowel in het VK, als in Duitsland (ook Australië en de USA) blijken meer alpaca’s besmet te zijn met bTB dan werd aangenomen. Dat komt vooral doordat de ziekte zich niet met overduidelijke symptomen openbaart. Ook worden vele dieren weer “beter” en krijgen pas jaren later alsnog de ziekteverschijnselen.
Eventueel naast de tuberculinetest verdient het aanbeveling voor alpaca’s in ieder geval een bloedtest af te nemen.
Een in het VK uitgevoerd onderzoek gepubliceerd in juli vorig jaar heeft daar niet tot de conclusie geleid dat bij runderen het bloedonderzoek de tuberculinatie dient te vervangen. Onderstaand gedeelte komt uit dit onderzoek.
“9. Why use it {bloedtest} alongside the skin test? Why do the two tests reveal different numbers of infected animals?
European legislation only permits member states to use the gamma interferon test as an ancillary test i.e. alongside the skin test. The gamma interferon test has better sensitivity than the skin test, and may well detect infected animals that have been missed by the skin test. In short, research shows that the skin and gamma interferon tests identify different populations of infected animals – maximum testing sensitivity is achieved when they are used together (parallel testing).
It should be noted that whilst most skin-test reactors (but not all) might be expected to also provide gamma interferon positive responses the converse is not always true.
Since the blood test is the more sensitive of the two diagnostic methods, and may detect animals earlier after infection, there is likely to be a larger number of infected cattle that are gamma interferon positive than skin-test positive alone, especially in herds where a TB breakdown has been identified at an early stage. Research in Ireland shows that in infected herds, gamma interferon test reactors are 7-9 times more likely to become reactors at a subsequent skin test than gamma interferon test negative animals in the same herd.”
Bovenstaande conclusie schijnt voor alpaca’s nog meer op te gaan dan voor runderen. Alleen Mantoux geeft geen garanties.
Onlangs heeft de DEFRA een brochure gepubliceerd over bTB in Camelidae.
Voorbeelden
Op het Britse nieuws weblog, Bovine TB Blog, wordt al sinds 2003 uitgebreid ingegaan op tuberculose onder runderen én alpaca’s.
Het blijft dus niet bij runderen want in juli 2009 is ook een kudde alpaca’s in Cornwall geïnfecteerd. In het zuidwesten van Engeland zijn rond die datum dan al zo’n 160 alpaca’s geruimd.
Om duidelijk te maken wat de schade is van tuberculose in de longen, zie je hier een foto van de longen van Willow, de alpacahengst van Dianne Summers uit Cornwall. Toen deze hengst in januari 2009 en vervolgens nog eens in mei een huidtest had ondergaan, werd hij negatief bevonden en dus gezond verklaard.
Zijn maatje Pablo ontwikkelde een hoest en werd geëuthanaseerd. Dit was zes weken na een negatieve huidtest. Waarna de eigenaar, met veel verantwoordelijkheidsgevoel, besloot ook Willow te euthanaseren omdat ze al die tijd bij elkaar hadden gestaan.

de longen van Willow, die geen ziekteverschijnselen vertoonde
Na sectie van de longen van Willow bleek dat die ernstig geinfecteerd waren met bTb en ook zijn keel was beschadigd.
Willow, die veel contact met de zieke Pablo had gehad, vertoonde echter geen lichamelijke klachten die horen bij bTB zoals: gewichtverlies, sloomheid of hoesten.
Ziekteverschijnselen
Alpaca’s kunnen bTB hebben zonder dat zij ziekteverschijnselen vertonen.
Ze kunnen even ziek zijn en zo snel weer zijn opgeknapt dat je niet kunt vaststellen wat ze mankeerden. Een dier dat geinfecteerd wordt kan binnen 6 maanden sterven.
Hieronder staat een video van een alpaca met verschijnselen van bTB.
De Camelid TB Support Group
Bovenstaande problemen hebben ertoe geleid dat getroffen Britse alpacafokkers een support groep hebben gevormd om meer duidelijk en openheid te verschaffen rond tuberculose bij lama’s en alpaca’s.
De Camelid TB Support Group heeft een weblog waarop steeds het laatste nieuws met betrekking tot TB bij alpaca’s te vinden is.
Onderstaande opsomming van mogelijke symptomen zijn samengesteld door Engelse alpacafokkers die bTB in hun kudde aantroffen.
Gedrag
Vaker dan normaal liggen – liggen als de anderen grazen – afzonderen van de groep – lusteloosheid – stijfheid – onzeker op de benen staan – kreunen bij het gaan liggen – moeilijk opstaan en liggen – niet mee kunnen komen bij het rennen – plotselinge gedragsverandering.
Voeding
Eerst opdringerig bij de voerbak en ineens geen interesse meer in het voer hebben – knabbelen aan gras/hooi in plaats van met smaak eten – op afstand lijkt het dier te grazen maar in werkelijkheid staat het alleen maar te sabbelen – verminderde eetlust – helemaal niet willen eten of juist een vermeerderde eetlust!
Uiterlijk
Snotneus – tranende ogen – loopneus – schuim rond de bek – hikken – hoesten – knorren/kreunen – luidruchtig slikken – kopschudden – constant hummen – aanhoudende wijd opengesperde neusgaten – moeilijke/raspende ademhaling – acute diarree – gewichtsverlies (meestal in het eindstadium) – versnelde ademhaling (40 ademhalingen per minuut – normaal is 15-30).
Behandeling
Er is geen behandeling tegen bTB. Voorkomen is beter dan genezen, gaat hier niet op. Er is geen genezing.
De British Alpaca Society (BAS) organiseert speciale bijeenkomsten voor alpacahouders om informatie en ervaringen omtrent bTB uit te wisselen en hoe men voorzorgsmaatregelen kan nemen.
Reacties
Hieronder zijn vele linken opgenomen van alpacahouders, de meeste uit Europa met hun reactie op het vóórkomen en voorkómen van bTB.
Amazing Alpacas, Monmouthshire
During 2009 we decided not to show our alpacas until a reliable bTB testing regime had been developed and we were confident that the risk of bTB transmission had been minimised. We will continue this policy in 2010. Additionally we have decided not to offer any external stud services or agistment in 2010. We believe these actions demonstrate a responsible approach to bTB and protect our and our client’s alpacas.
http://www.amazingalpacas.co.uk/Latest-News.php
Wellground Alpaca Stud, Wiltshire
We ceased showing our alpacas at halter shows in May 2009, following concerns over the spread of bTB in alpacas. We have maintained the highest possible levels of biosecurity during 2009. We intend to continue this very high level of biosecurity at Wellground Alpaca Stud to protect our own alpaca herd, and the herds of our clients. We have decided that in the interests of maintaining this level of biosecurity (and to protect ourselves from contracting bTB as far as possible), we will not be showing our alpacas at halter shows in 2010.
Until we can make a reliable risk assesment of the current situation, all our Stud Services are suspended. We do not wish to contract bTB from carrying out stud services using our herdsires. We would consider it irresponsible of us to continue offering stud services until we have a clearer picture of the developing situation.
http://www.wellground.com/Alpacas/news_frame.htm
The Alpaca Stud, West Sussex
As rumours unfortunately proliferate in our industry about breeders’ problems we would confirm what we have already published, that following an alpaca from Devon and an alpaca from Shropshire dying as a result of bTB, and those alpacas having been here at overlapping times in the previous 18 months for breeding, we agreed to have our whole herd tested.
http://www.alpacastuduk.com/news.php
Alpaca Power, South Gloucestershire
We have decided to restrict our herd movements during 2010 and beyond. We will not be showing any animals, agisting any animals or allowing mobile matings until we as an industry develop better biosecurity at shows and between breeders. We feel strongly that individuals must learn about and develop good biosecurity and effective accreditation schemes. Shame because we have some stunning cria this year….However our alpacas and our clients come first.
http://www.alpacapower.co.uk/News%20and%20Farm%20Events.htm
Toft-Alpacas, Warwickshire
Well it would seem that all we have talked about this year on farm is the emergent threat of Bovine TB. This terrible disease which has been causing havoc in the cattle and dairy industries for a number of years has finally started to affect the alpaca herds. Some of our friends have been affected and our hearts go out to all alpaca owners struggling to cope with the disease. Concentrated mainly in the South West so far it would seem that the disease is rapidly spreading up the M5 Corridor with various isolated incidences in other TB hot spots across the country.
http://www.toft-alpacas.co.uk/about/news
Classical MileEnd Alpacas, Devon
Classical Mile End, TB speaks about hysteria.
We spent quite a lot of Saturday saved from the dreadful weather inside East Chinnock Village Hall for the SWAG annual meeting. As usual it was an amicable meeting with some bTB hysteria and a generalised sceptism towards our esteemed breed society.
http://www.alpaca-uk.co.uk/?p=1279
Devon Fine Fibres, Tiverton Devon
I have had a very encouraging email from Dianne Summers, the Cornish farmer whose TB outbreak in her beloved herd turned her into a crusader for the recognition of TB as a serious issue by the wider Camelid community.
http://devonfinefibres.wordpress.com/2009/10/17/tb-in-alpacas-a-step-in-the-right-direction/
Bovine tuberculosis (bovine tb) is one of the most complex animal health problems currently facing the farming industry in Great Britain.
http://www.defra.gov.uk/animalhealth/managing-disease/bTb/
Protecting our Alpacas – a Review of the bTB Situation
Richard Vickery of Loxbeare Alpacas
http://swagroup.co.uk/content/Protecting%20our%20Alpacas.pdf
BBC news
An alpaca farmer in Cornwall has had to have four of her animals put down after they tested positive for Bovine TB. Dianne Summers
http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/england/cornwall/8152355.stm
The British Alpaca Society (BAS)
All the latest news from the British Alpaca Society.
http://www.bas-uk.com/more-news
BAS FAQs on bTB in Cemalids
Advice for Camelid owners in Wales
http://www.bas-uk.com/files/pdf/lpacas_-_Frequently_Asked_Questions_v1_Wales.pdf
Bovine TB Blog
It was only a matter of time before ‘bovine’ TB, now entrenched in a well protected but exploding population of badgers, spilled into non-bovine species. And if our Minister for (some) Animals’ Health does not turn a hair at the slaughter of thousands of cattle annually, he may just have a fight on his hands with owners of some extremely highly valued alpacas, which when they do contract TB, appear to be more than capable of spreading it between themselves.
http://bovinetb.blogspot.com/2009/11/alpacas-tb-inter-herd-spread.html
The British Llama Society (BLS)
Bovine TB is spreading out of control. Llamas are susceptible to bTB. As many of you are aware there are an increasing number of llamas being found to have bovine TB. Although the mode of infection is as yet unknown, it is likely to be either llama to llama, cow to llama or badger to llama. This is very concerning especially as we, as an industry, do not have any workable systems in place to reduce the risk of infection.
http://britishllamasociety.org/news/news.php?categories=Health%20Bulletin
Farmers Guardian News
Many alpaca owners are not treating bTB seriously, October 23, 2009 THE British Alpaca Society (BAS) has warned its members ignoring bovine TB (bTB) could have dire consequences for the species.
http://www.farmersguardian.com/news/many-alpaca-owners-are-not-treating-btb-seriously/28512.article
Alpaca World Magazine, UK
With a circulation throughout Europe, Alpaca World Magazine brings together news of what is happening, provides a platform for exchange of information and national advertising and offers informative and authoritative articles from international experts.
http://www.alpacaworldmagazine.com/pubs/winter06_13.pdf
Alpaca Association e.V., Duitsland
Neue Informationen über Tuberkulose in UK und wie wir uns schützen können
Mehrere Dokumente haben wir für Euch im Mitgliederbereich bereitsgestellt:
- Infos über die Reise nach England
- neue wissenschaftliche Erkenntnisse über die TB
- Symptome der TB
- Bluttest: Stand der Dinge
- Qualitätsmanagement bzgl. der Vermeidung der TB in Deutschland
- ein Fallbeispiel von Übertragung der TB vom Alpaka auf den Mensch
Website AAeV
(Op de AAeV pagina van dit blog vind je de Open Brief van mei 2010)
Southern Alpaca News, New Zealand
Bovine tuberculosis (Tb) is an infectious disease that is a risk to the health of farm animals, human health and New Zealand’s export industries. Lifestyle farmers need to be as aware of it as full-time traditional farmers and must meet the requirements for movement of stock.
Alpacas and llamas (camelids) are susceptible to Tb but very rarely get it in New Zealand.
Bovine Tb can infect most warm-blooded mammals. Possums are unusually susceptible to Tb, and possums and ferrets are the main source of infection (or vector) of Tb. In cattle and deer the disease causes small lesions in the lymph nodes of the upper respiratory system and can lead to chronic wasting and eventual death.
http://www.rd1.com/web/content?in_section=10&in_item=927&in_page=7492
Q-Alpaca Newsletter, Australia
In Europe at the moment, the alpaca industry is battling with Tuberculosis.
http://www.alpaca.asn.au/pub/AAA/qa/docs/qa-newsltr-200911.pdf

